درد معده چنانچه درد معده از وجود « باد » باشد درد از موضعى به موضع ديگر انتقال مىيابد . بعنوان دارو ، گذشتگان ريوند چينى و شراب دينار به بيمار داده و بعد از آرام يافتن او ، با معجون كمونى ( زيره ) درمان را ادامه مىدادند . همچنين جوش‌شيرين و پونه از جمله داروهاى مورد تجويز بوده است . چنانچه درد به سبب وجود « بلغم » باشد علامتش آب‌رفتگى دهان است . اگر « بلغم شور » باشد عارضه با تشنگى همراه خواهد بود كه با نوشيدن آب تسكين نمىيابد ولى آب گرم آن را تخفيف مىدهد . بر اساس نسخ قديم زنجبيل دافع تشنگى ناشى از « بلغم » شور مىباشد . چنانچه علت از « سودا » باشد نشانه‌اش ترشى دهان و سوزش فم معده خواهد بود . با صرف غذا سوزش كاهش مىيابد . بسيارى از افراد هرگاه غذائى بخورند پس از گذشت دو ساعت معده‌شان به درد مىافتد . تا قى نكنند و مواد ترش را از معده خارج نسازند آرام نمىگيرند . آنچه از معده برآيد به حدى ترش است كه روى زمين كف خواهد كرد . علت آن از وجود خلط سودا در معده مىباشد . هرگاه غذا با آن آميخته شود ماده سوداوى افزون گرديده و به فم معده مىرسد و از آنجا درد آغاز مىشود . در اين هنگام ابتدا بايد اقدام به قى و پاكسازى در معده نمود . نشانه وجود « برودت » در فم معده آنست كه اشتها به غذا زياد مىگردد . براى دفع آن زنجبيل پرورده و مرباى بالنگ داده مىشود . اگر رطوبتى ترش‌مزه در فم معده مجتمع گردد باز اشتها پديدار خواهد شد . در طب سنتى با ايجاد قى و تجويز ايارج فيقرا اقدام به پاكسازى معده و درمان مىنمودند . كاهش اشتها بدون توليد « باد » علامت حرارت فم معده است . براى درمان ، قدما شربت آب‌غوره ، انار ، تمر و مانند آن به كار مىبردند . تمايل به خوراكيهاى ترش‌مزه نشانه توليد صفرا بوده و سكنجبين و شربت‌هاى